Poka – Yoke Nasıl Uygulanır?

Poka – Yoke, hata düzeltme anlamına gelen Japonca bir terimdir. Üretim sürecinde insan hatasını ortadan kaldırmak ve ürün kalitesini iyileştirmek için tasarlanan bir süreci ifade eder. Poka – yoke, imalat veya hizmet endüstrisinde kullanılan, oldukça önemli bir tekniktir. Hata ve kusurların ortaya çıkmasını en baştan önlemeye odaklanır. Bu blog gönderisinde Poka – Yoke’nin nasıl ortaya çıktığına, nasıl kullanıldığına ve ne gibi faydalar sağladığına değineceğiz.

Poka – Yoke Nedir?

Poka – Yoke, insan hatalarını önlemek için herhangi bir süreç veya prosedüre uygulamak için kullanılan bir mekanizmadır. Poka – Yoke’nin nihai hedefi, bir işçinin bir görevi tamamlarken veya bir ürün üretirken hata yapma olasılığını azaltmak veya ortadan kaldırmaktır.

Poka – Yoke, uyarı mekanizmaları ve kontrol mekanizmaları olmak üzere iki kategoriye ayrılır. Uyarı mekanizması, hata ve kusurların oluşmasını önlemek amacıyla uyarı verir. Kontrol mekanizması ise sürecin bir sonraki adımına geçmeyi engelleyerek hatanın baştan oluşmasının önüne geçer.

Örneğin, bir sistem, mekanizmanın devreye sokulması için belirli bir vida tipinin kullanılmasını gerektirebilir. Doğru vida tipi kullanılmadığında mekanizmanın devreye sokulması mümkün değildir.  Yani, kuruluşların süreci tamamlamak için öncelikle hatayı veya kusuru ortadan kaldırması gerekir.

Poka – Yoke Nasıl Gelişti?

Poka – yoke, 1960’lı yıllarda Toyota’da çalışan Japon mühendis Shigeo Shingo geliştirmiştir. Shingo, insan kaynaklı hatanın süreçlerde kusur oluşturduğunu düşünüyordu. Bu sebeple, kaliteli ürünlerin ortaya çıkmasını sağlamak ve insan hatası olasılığını ortadan kaldırmak için poka – yoke tekniğini geliştirdi.

Poka-Yoke, doğru koşulların varlığını kontrol etmek için tasarlanmış bir süreçtir ve asıl amacı kusurları önlemektir. Sürecin başından sonuna kadar, doğru koşulların sağlanması amacıyla çok sayıda gözlem noktaları içerir.

Kusurların ortaya çıktığı bir durumda Poka-Yoke, yanlışlığın tespit edilmesini ve düzeltilmesini kolaylaştırmak için bir dedektif işlevi görür. Böylelikle, kusur oluşmasına izin vermeden, süreçteki hataların mümkün olduğunca erken tespit edilmesi sağlar.

Poka – Yoke Örnekleri

  • Otomobillerde, sürücülerin hata yapmasını engellemek amacıyla güvenlik düzenekleri sağlayan poka – yoke vardır. Örneğin, bir sürücü aracı park ettikten sonra anahtarını çıkarmadan arabadan indiğinde, otomobil sürücünün anahtarı unuttuğuna dair işitsel bir uyarı verir. Sürücü uyaran sistem aslında bir poka – yoke mekanizması ile tasarlanmıştır.
  • Otomobillerde, sürücünün kendisini yanlışlıkla kilitlememesi için anahtar kontakta ve kapalı durumdayken araba kapısının kilitlenmesinin önüne geçen bir kontrol mekanizması vardır. Bu, bir poka – yoke aracılığıyla sürücünün kendisini yanlışlıkla kilitlemesine yol açan hataları önlemek amacıyla tasarlanmıştır.
  • USB ve benzeri bağlantı noktalarında, bağlantı yönü yanlış olduğunda cihazın zarar görmesini önleyen mekanizmalar bulunabilir. Bu mekanizmalar, USB kablosunun sadece doğru yönde takılmasına izin verir, ters yönde takıldığında bağlantı gerçekleşmez. Bu da cihazların ve portların korunmasına yardımcı olan bir Poka-Yoke örneğidir.
  • Çamaşır makinalarında, makinanın kapağı eğer tam olarak kapatılmazsa su basmasını önlemek için makina kendini çalıştırmaz.

Bu tür otomasyonlar, en başından itibaren herhangi bir hataya veya hatalı işleme izin vermemesi üzerine tasarlanmıştır. Bu sayede kullanıcıları öngörülemeyen hatalardan korur ve hata öncesi uyarı verir.

Poka – Yoke Ne Zaman Uygulanır?

Poka – Yoke, üretim süreçlerinde, operasyonal süreçlerde, günlük hayatta oluşabilecek potansiyel hataları önlemek amacıyla kullanılır. Poka – Yoke hataları önlemeye, insan hatası olasılığını azaltmaya ve süreç güvenilirliğini artırmaya yardımcı olur.

Poka – Yoke Nasıl Uygulanır?

Poka – Yoke’nin uygulanması oldukça kolaydır. Aşağıdaki adımları takip ederek kuruluşunuzda poke – yoke sürecini uygulayabilirsiniz.

  • Sorunu ve Olası Hataları Belirleyin

Her insan bazen hata yapabilir. Ancak, benzer hatalar devam ediyorsa burada insan hatası, ekipman veya süreçlerle ilgili bir sorun var demektir. Bu yüzden, sorunun nerede oluştuğunu belirleyin. Mevcut sorunu ve olası hataları belirlemek için ekibinizle beyin fırtınası, 5 Neden Analizi, FMEA gibi yöntemleri kullanabilirsiniz.

  • Hataları Önlemek için Poka – Yoke Yöntemini Belirleyin

Potansiyel hataları belirledikten sonra, bu hataların oluşmasını önlemek için poka-yoke’lar geliştirmeniz gerekir. Belirli bir sorun için en etkili poka-yoke kontrolünü seçmek önemlidir. Üretim sürecinde kritik bir adım tamamlanmadan önce sürecin devam etmesini engelleyen veya operatöre sürecin devam etmesi gerektiğini bildiren bir poka-yoke uyarısı entegre edebilirsiniz.

  • Poka – Yoke Türünü Belirleyin

Kullanabileceğiniz üç temel poka – yoke türü vardır.

İletişim: Hataları belirlemek için boyut, şekil gibi fiziksel özellikleri kullanır.

Sabit Değer: Bu türde belirli sayıda işlem veya eylem yapılmadığında operatörü uyarır.

Sıra: Bir sürecin veya işlemin devam etmesi için olay sırasının izlenmesi gerekir.

  • Poka – Yoke Yöntemini Uygulayın

Poke – Yoke yöntemini uygulama aşamasına geçmeniz gerekir. Bu aşamada süreçlerinizde değişiklikler yapmanız, çalışanları eğitmeniz ve onlara gerekli olan kaynakları sağlamanız gerekir.

  • Performansı Ölçün ve İzleyin

Poka-yoke yöntemlerini uyguladıktan sonra, etkili olduklarından emin olmak için onları izlemeniz gerekir. Bu, meydana gelen hataların sayısını izlemeyi ve gerektiğinde poka-yoke yönteminde düzeltmeler yapmayı içerir.

Poka – Yoke’nin Faydaları

Poka – Yoke, çalışanlara ve işletmelere birçok fayda sağlar.

  • Hataları sorunlara yol açmadan önce yakalar ve kusurları azaltmayı sağlar. Böylece kalitenin ve müşteri memnuniyetinin artmasını sağlar.
  • Gecikmelere ve yeniden çalışmaya yol açan hataları önler. Bu sayede görevlerin tamamlanması için çalışanların ayırması gereken süreyi azaltmasına ve verimliliklerini artırmasına yardımcı olur.
  • Görevlerin doğru bir şekilde yapılmasını sağlayarak kaza riskini azaltır. Böylece, yaralanmaları ve kazaları önleyerek güvenliği artırır.
  • Süreçlerdeki hataların tanımlanması ve tekrarlarının önlenmesi amacıyla kullanılan yöntem, kusurları azaltarak yeniden işleme ihtiyacını ortadan kaldırır. Bu şekilde, işletmeler israfın önüne geçerek maliyet tasarrufu sağlar.

Benzer Bloglar

Yalın Denetim Nedir?

Yalın üretim, israfı en aza indirmeyi, verimliliği artırmayı ve müşteriye maksimum değeri sunmaya odaklanan bir yaklaşımdır. Yalın Denetimi ise yalın prensiplerinin iç denetim sürecine uygulanmasıyla ilgilidir. Bu blog yazımızda Yalın Denetim ile ilgili detayları ele alacağız. Yalın Üretim Tanımı Yalın üretim, üretim süreçlerinde israfı minimize ederek verimliliği artırmayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Değer yaratmayan her türlü […]

Devamını Oku

Heijunka Nedir?

Heijunka, üretim sistemlerinin verimliliği artırmak için kullanılan bir Yalın yöntemidir. Bu blog yazımızda Heijunka’nın tanımını ve üretim sisteminde nasıl uygulanacağını ele alacağız. Heijunka Tekniği Nedir? Japonca bir kelime olan Heijunka, üretim seviyelendirme anlamına gelir. Yalın üretimde bu kavram, talep dalgalanmalarından etkilenmeyen, her modelin veya çeşidin her vardiyada ve arka arkaya üretilebildiği, stoksuz bir üretim yöntemi […]

Devamını Oku

FMEA Nasıl Uygulanır?

Hata Modu ve Etkileri Analizi (FMEA), potansiyel riskleri ve iyileştirme gerektiren alanları belirlemek için bir ürün veya süreci değerlendirme yöntemidir. Bu blog gönderisinde, FMEA sürecinin 8 adımını tartışacağız. Hata Modu ve Etkileri Analizi (FMEA) Nedir? Hata türü ve etkileri analizi (FMEA), potansiyel hataları, etkilerini ve bu başarısızlıklarla ilişkili riskleri azaltmak veya ortadan kaldırmak için düzeltici […]

Devamını Oku

Kalite Yönetim Sisteminin 4 Temel Aşaması

Kalite, bir şirketin sunduğu hizmet veya ürünün müşteri beklentilerine uygun olması ve zamanında teslim edilmesidir. Kalite yönetim sistemi ise şirketlerin ürün veya hizmet kalitesini sürekli iyileştirmek ve müşteri beklentilerini karşılamak amacıyla uyguladığı süreçtir. Bu blog yazımızda kalite yönetim sisteminin dört temel aşamasını detaylı bir şekilde ele alacağız. Kalite Kontrol Sistemi Ne İşe Yarar? Bir şirket […]

Devamını Oku

Poka – Yoke Nasıl Uygulanır?

Poka – Yoke, hata düzeltme anlamına gelen Japonca bir terimdir. Üretim sürecinde insan hatasını ortadan kaldırmak ve ürün kalitesini iyileştirmek için tasarlanan bir süreci ifade eder. Poka – yoke, imalat veya hizmet endüstrisinde kullanılan, oldukça önemli bir tekniktir. Hata ve kusurların ortaya çıkmasını en baştan önlemeye odaklanır. Bu blog gönderisinde Poka – Yoke’nin nasıl ortaya […]

Devamını Oku

A3 Problem Çözme Tekniği İşletmelere Ne Sağlar?

A3 problem çözme, çalışanların sürekli iyileştirme süreçlerine katılımını sağlamak ve problemlere birlikte çözüm geliştirmek amacıyla geliştirilmiş bir problem çözme tekniğidir. Problem çözme teknikleri arasında 8D, PUKÖ Döngüsü, Kalite Çemberleri, FMEA, A3 tekniği gibi birçok teknik bulunur. Tüm tekniklerin temel amacı, bir şirket içinde sorunları belirlemek, analiz etmek, çözmek ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmektir. Biz bu […]

Devamını Oku