Yalın Üretimde Değer ve İsraf Nasıl Ayırt Edilir?

Bir şirketin rekabet avantajı elde edebilmesi ve bu rekabet gücünü sürdürebilmesi için müşteri odaklı olması gerekir. Bu yüzden günümüzde birçok işletme Yalın düşünceyi iş süreçlerine uygulamaya yönelmektedir. İşletmelerin yalın yolculuğu, değeri tanımlamakla, yani müşterilerin ne için ödeme yapmaya hazır olduğunu tanımlamakla başlar. Yalın düşünce’de müşterinin değer vermediği her şey “atık” veya “değer katmayan” olarak tanımlanır. Tanımlama yapıldıktan sonra ise atıkların azaltılması veya ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalarla yolculuk devam eder.

Yalın Üretimde Değer Nedir?

Yalın üretim, çeşitli sektörlerde şirketlerin genel performansı üzerindeki olumlu etkisiyle büyük popülerlik kazanmış bir anlayıştır. Kuruluşların maliyetleri düşürmesine, süreçleri iyileştirmesine ve kaliteyi yükseltmesine yardımcı olur. Fakat Yalın’ı asıl etkili kılan, değere odaklanmasıdır.

Yalın’a göre değer, her zaman müşteri gözünden değerlendirilmelidir. Eğer müşteri bir ürün veya hizmeti para ödemeye değer görmüyorsa, o ürün/hizmetin bir önemi yoktur. Ancak, değeri sadece müşterinin ödemeye hazır olduğu fiyatla ilgili değildir. Ürünün aynı zamanda müşterinin ihtiyacını karşılaması da gerekir. Buradan yola çıkarak, yalında bir ürün veya hizmetin değerli olması için hem müşterinin ihtiyacını karşılaması hem de müşterinin para ödemeye değer bulması gerekir.

Yalın’da İsraf Nedir?

Yalın üretimde israf, kaynakları harcayan ancak nihai müşteriye hiçbir fayda sağlamayan, yani değer katmayan her türlü faaliyeti ifade eder. İsrafa neden olan her türlü faaliyetler müşteri memnuniyetine zarar verir ve işletmelerin kârlılığını azaltır. Bu nedenle, katma değeri olmayan faaliyetleri belirlemek ve bunları ortadan kaldırmak için süreçleri iyileştirmek gerekir.

İşletmeler, değer ve israfı anladığında iş süreçlerinin bir haritasını çıkarabilir ve katma değerli faaliyetler ile israfa neden olan faaliyetleri tanımlamaya odaklanabilir. Katma değeri yüksek olan faaliyetleri artırarak ve israfı ortadan kaldırarak müşteri beklentilerini karşılamak mümkün hale gelir.

Yalın Üretimde Katma Değerli Faaliyetleri Nasıl Belirleyebilirsiniz?

Katma değerli faaliyetler, bir ürünün ham halinden bitmiş haline en kısa sürede ve en düşük maliyetle geçmesine katkı sağlar. Bir faaliyetin katma değerli olarak kabul edilebilmesi için üç kritere sahip olması gerekir:

  • Ürünün tamamlanmasına katkı sağlar.
  • Müşterinin para ödemek isteyeceği bir faaliyettir.
  • Bir faaliyetin katma değerli olması için ilk seferde doğru bir şekilde yapılmalıdır. Başka bir ifade faaliyet herhangi bir kusur nedeniyle yeniden çalışma gerektirmez. Ne müşterinin ne de işletmenin, faaliyeti daha iyi hale getirmek için ekstra çaba harcamasına gerek olmaz.

Katma değerli olmayan faaliyetler, ürünlerin teslim edilme süresini geciktirerek verimliliği olumsuz yönde etkiler. Yeniden çalışma gerektirir, müşterilerin ürün/hizmet için para ödemek istememesine neden olur ve sonuç olarak işletmeye yük olurlar.

Yalın Üretimde Atık Faaliyetleri Nasıl Belirleyebilirsiniz?

Yalın Üretimde 7 Atık Türü: Fazla Stok, Bekleme, Kusur, Aşırı Üretim, Taşıma, Gereksiz Hareket, Aşırı İşleme

İsrafın ortadan kaldırılması performansı ve verimliliği iyileştirerek müşterilerin memnun olmasını sağlar. Yalın metodolojide yedi israf türü vardır. Bu israfların ortadan kaldırılması veya azaltılması gerekir. Bu israflar aşağıdaki gibidir:

  • Taşıma: Ekipman veya malzemelerin bir yerden başka bir yere gereksiz taşınmasıdır.
  • Envanter: Teslim edilmeme, bekleme, aşırı üretim gibi nedenlerden dolayı oluşan fazla envanterdir.
  • Hareket: Çalışanların gereksiz yere fazladan hareket etmesidir.
  • Beklemek: ekipman arızası, malzeme eksikliği veya evrak hazırlığı gibi nedenlerden dolayı çalışmaların aksamasıdır.
  • Aşırı üretim: Talepten fazla üretim yapılmasıdır.
  • Aşırı işleme: Herhangi bir göreve gereğinden fazla zaman harcamaktır.
  • Kusurlar: Kusurlu ürünlerin geri dönmesi ve üzerinde yeniden çalışılması veya yeniden üretilmesidir.

İsrafı maksimum düzeyde ortadan kaldırmak için iş süreçlerinizi denetleyip israfa neden olan faktörleri bulmak gerekir.

Değeri ve İsrafı Belirlemek için Kullanılabilecek Yalın Araçlar

İşletmelerin, iş süreçlerini iyileştirmek ve israfı azaltmak için kullanabileceği birçok Yalın teknik vardır. Bu teknikler katma değerli faaliyetleri belirlemeye ve israfı belirlemeye yardımcı olur.

Yaygın olarak kullanılan yalın araçlar aşağıdaki gibidir:

Değer Akış Haritalama (Value Stream Mapping)

VSM bir ürün veya hizmetin üretim sürecindeki adımları görselleştirir ve bu adımların değer yaratma kapasitesini analiz eder. Bu haritalama sayesinde, işletmeler değer yaratan ve yaratmayan adımları net bir şekilde görüp israfın kaynağını tespit edebilirler.

5 Neden

5 Neden tekniği, problemleri belirlemek ve çözmek için kullanıla yaygın bir tekniktir. Bu teknik ile işletmeler israfa neden olan faktörleri belirleyebilir ve iyileştirme fırsatlarını yakalayabilir.

Gemba Yürüyüşleri

“Gemba” Japonca’da “gerçek yer” anlamına gelir ve iş süreçlerinin gerçekten gerçekleştiği yeri ifade eder. Bu teknikte, üst yönetim işin yapıldığı yere gidererek süreçleri gözlemler. Burada saha çalışanlarıyla iletişim kurarak değerin nerede yaratıldığını net bir şekilde görebilirler.

5S Metodolojisi

Bir diğer önemli araç, 5S Metodolojisidir. Bu metodoloji, iş yerinin düzenli ve verimli olmasını sağlamak için beş aşamalı bir süreç sunar: 5S’in beş adımı sayesinde, işletmeler gereksiz malzeme ve işlemlerden kurtulup daha etkin bir çalışma ortamı oluşturabilirler.

Yalın Üretim Çözümü

Benzer Bloglar

Toplam Kalite Yönetimi Nedir?

Rekabetin çok yüksek olduğu günümüzde, işletmeler kârlılıklarını artırmak ve müşterilerini memnun etmek için kaliteyi her zaman en üst seviyede tutmayı hedefler. Kaliteyi sağlayabilen işletmeler rekabetçi kalıp sürdürülebilir bir başarı elde ederken diğer işletmeler istediği başarıya ulaşamaz. 1950’li yıllarında Japonya’da yaygın olarak bilinen kalite yaklaşımı olan Toplam Kalite Yönetimi ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşım, bir işletmenin her […]

Devamını Oku

8D Problem Çözme Tekniği Nedir?

Sekiz Disiplin (8D), kusurların ve sorunların temel nedenlerini bulmayı, tekrar eden sorunlara çözümler üretmeyi ve sorunları ortadan kaldırmayı amaçlayan bir problem çözme metodolojisidir. Bir ürünün kusurlu olması veya müşteriyi memnun etmemesi durumunda 8D ile kalite ve güvenilirliği iyileştirmek mümkündür. İlk olarak 1980’li yıllard Ford Motor Company tarafından geliştirilen 8D, günümüzde en yaygın olarak otomotiv endüstrisinde […]

Devamını Oku

Yalın Üretim Aşamaları Nelerdir?

Yalın üretim (Lean Manufacturing), modern iş dünyasında verimliliği artırmayı ve israfı minimize etmeyi amaçlar. Toyota Üretim Sistemi’nden esinlenen bu yaklaşım, müşteri memnuniyetini ve sürekli iyileştirmeyi temel alır. Yalın üretim, işletmelerin operasyonel verimliliklerini artırırken maliyetleri düşürmelerine yardımcı olur ve çeşitli adımlardan oluşur. Yalın Üretim Aşamaları 1.Değer Tanımlaması (Value Definition): Üretici tarafından değer yaratılır fakat bu değeri […]

Devamını Oku

FMEA (Hata Modu ve Etki Analizi) Nedir?

FMEA, Hata Modu ve Etki Analizi anlamına gelir. Bir ürün veya süreçteki potansiyel riskleri ve bunlardan kaynaklı oluşabilecek sonuçları belirlemek için sağlık, otomotiv ve havacılık dahil olmak üzere birçok sektörde kullanılan bir risk analizi yöntemidir. Arıza modu (FM), bir ürün veya süreçte oluşabilecek potansiyel hataları gösterir. Etkili analiz (EA) ise bu hataların yaratacağı sonuçları gösterir. […]

Devamını Oku

Kalite Geliştirme Araçları Nelerdir?

Rekabetin giderek arttığı günümüz iş dünyasında, ürün ve hizmet kalitesinin önemi her zamankinden fazla olmaktadır. Kalite geliştirme araçları, bir organizasyonun süreçlerini iyileştirmek veya kaliteyi ölçmek ve artırmak için kullanılan yöntemlerdir. Kalite yönetimi, müşteri memnuniyeti sağladığı gibi işletmelerin verimliğini artırarak maliyetlerin düşmesine ve sürdürebilir büyümeye yardımcı olur. Bu araçlar olası sorunları proaktif bir şekilde tanımlar, süreçleri […]

Devamını Oku

Çalışanları Geri Bildirim Vermeye Nasıl Teşvik Edebilirsiniz?

Çalışanlardan geri bildirim almak, başarılı bir işletme olmanın önemli adımlarından birisidir. Pozitif anlamda bir geri bildirim kültürü, yöneticiden personele, planlardan süreçlere kadar daha objektif ve verimli bir bakış açısı sunar. Bu anlayışın temelinde genel ve bireysel verimliliği artırmak, şirket içi iletişimi geliştirmenin yanında çalışan bağlılığını güçlendirmek yatar. Çalışanların Geri Bildirim Vermeleri İçin Nasıl Bir Yol […]

Devamını Oku